Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán tại Pakistan nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran đổ vỡ.
“Có hiệu lực ngay lập tức, Hải quân Mỹ, lực lượng hải quân tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa bất kỳ và tất cả các tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz”, ông Trump tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình.
“Việc phong tỏa sẽ bắt đầu trong thời gian ngắn. Các quốc gia khác cũng sẽ tham gia vào cuộc phong tỏa này. Iran sẽ không được phép thu lợi từ hành vi tống tiền bất hợp pháp này”, ông viết.
Theo CNBC, việc Mỹ tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz có thể dập tắt mọi hy vọng về việc chiến tranh sẽ kết thúc trong những ngày tới sau các cuộc đàm phán hòa bình ở Islamabad, Pakistan. Điều này cũng đe dọa làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế đã bao trùm các nền kinh tế toàn cầu kể từ khi chiến tranh nổ ra và Iran bắt đầu hạn chế tiếp cận eo biển, một điểm nghẽn vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới.
Ông Trump cho rằng lệnh phong tỏa của Mỹ là nỗ lực nhằm ngăn chặn Iran kiểm soát eo biển và thu lợi kinh tế trong khi phần còn lại của thế giới phải chịu thiệt hại do việc đóng cửa eo biển gây ra.
“Đến một lúc nào đó, chúng ta sẽ đạt được nguyên tắc ‘Tất cả đều được phép vào, tất cả đều được phép ra’, nhưng Iran đã không cho phép điều đó xảy ra bằng cách chỉ nói rằng, ‘Có thể có một quả mìn ở đâu đó ngoài kia,’ mà không ai biết ngoài họ,” ông nói. Đây là hành vi tống tiền trên toàn thế giới và các nhà lãnh đạo các quốc gia, đặc biệt là Mỹ, sẽ không bao giờ bị tống tiền.”
Trước đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Iran “tốt hơn hết nên dừng ngay” việc nước này thu phí lên đến hàng triệu USD đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
Lời cảnh báo của ông Trump trong một bài đăng trên Truth Social đã gây thêm áp lực lên thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran chỉ chưa đầy hai ngày sau khi nó bắt đầu.
Tuần qua, ông Trump tuyên bố rằng Mỹ sẽ đồng ý tạm ngừng các hành động thù địch trong hai tuần đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran với điều kiện nước này đồng ý “Mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz”.
Tuy nhiên, giao thông đường thủy qua eo biển vẫn bị hạn chế nghiêm ngặt kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2.
Trong khi đó, theo báo cáo của Financial Times, Iran cũng đang lên kế hoạch thu phí từ các công ty vận tải biển, được thanh toán bằng tiền điện tử, để cho phép tàu của họ đi qua tuyến đường thủy này.
Trong một bài đăng ông Trump viết: “Họ tốt nhất là đừng làm thế, và nếu họ đang làm thế thì tốt hơn hết là hãy dừng lại ngay!” anh ấy viết.
Trong bài đăng tiếp theo, ông Trump nói, “Nhờ tôi mà Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân và rất nhanh chóng, các bạn sẽ thấy dầu mỏ bắt đầu được vận chuyển, dù có sự giúp đỡ của Iran hay không, và đối với tôi, điều đó không tạo ra sự khác biệt nào cả.”
Bài đăng của Trump cũng chỉ trích ý kiến cho rằng tổng thống tuyên bố chiến thắng trước Iran quá sớm. Ông viết: “Thực ra, đó là một chiến thắng, và không có gì là “sớm” cả!”
Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế quốc tế cho rằng việc bất kỳ quốc gia nào kiểm soát eo biển Hormuz đều là vi phạm Luật Vận tải Biển quốc tế. Do eo biển Hormuz là tuyến đường tự nhiên, thuộc vùng biển quốc tế nên không thể bị một quốc gia đơn phương kiểm soát và thu phí theo cách tương tự kênh đào Suez hay Kênh đào Panama.
Thuyền trưởng Savio Ramos, Tổng thư ký Liên đoàn Hàng hải Ấn Độ, cho rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz không phù hợp với tinh thần của Luật Biển hiện hành. Ông nhấn mạnh rằng eo biển này phải được duy trì là tuyến đường thông thoáng và không bị hạn chế với quyền tự do đi lại “phổ quát”. Ông cảnh báo rằng bất kỳ việc áp đặt phí cầu đường nào cuối cùng cũng sẽ dẫn đến chi phí cao hơn cho người dân.
Thiên Ân / Vietnamfinance.vn
