Trong bối cảnh giá vàng trong nước lên mức cao kỷ lục, Ngân hàng Nhà nước đưa ra giải pháp nhằm kiểm soát và ổn định thị trường vàng.
Nguyên nhân khiến chênh lệch giá vàng cao
Gần đây, giá vàng trong nước liên tục tăng cao, gây lo ngại về tình trạng bất ổn trên thị trường tài chính.
Tại báo cáo gửi tới Quốc hội về việc thực hiện một số nghị quyết của Quốc hội khoá XIV và khoá XV về giám sát chuyên đề và chất vấn lĩnh vực ngân hàng, thực hiện Nghị quyết số số 173/2024/QH15 của Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng cho hay trong năm 2024, NHNN đã triển khai đồng bộ các giải pháp tăng cường quản lý thị trường vàng, xử lý tình trạng chênh lệch ở mức cao giữa giá vàng miếng trong nước và vàng quốc tế theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
Trong đó, NHNN đã thực hiện cung vàng miếng ra thị trường thông qua đấu thầu bán vàng miếng và bán vàng miếng trực tiếp, giúp thu hẹp đáng kể chênh lệch giữa giá vàng miếng SJC trong nước và giá vàng thế giới.
Đồng thời, NHNN đã phối hợp các bộ, ngành chức năng thanh tra hoạt động kinh doanh vàng của một số đơn vị, doanh nghiệp để từng bước chấn chỉnh hoạt động này.
Đầu năm 2025, chênh lệch giá vàng miếng SJC trong nước và thế giới đã được thu hẹp đáng kể, giảm từ mức 25% xuống còn khoảng 5-7%. Nhưng kể từ giữa tháng 4/2025, sự chênh lệch lại gia tăng trở lại và đã vượt qua mốc 10 triệu đồng/lượng, tương đương với tỷ lệ 12% do nhiều yếu tố tác động, đặc biệt là sự bất ổn từ tình hình kinh tế toàn cầu và căng thẳng địa chính trị.
Thống đốc chỉ ra 3 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng chênh lệch giá vàng tăng cao.
Thứ nhất là do giá vàng thế giới liên tục tăng mạnh, ảnh hưởng bởi diễn biến kinh tế toàn cầu và các yếu tố như chiến tranh thương mại, chính sách thuế quan của Mỹ, và sự suy yếu của đồng USD.
Thứ hai, tâm lý kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục tăng trong bối cảnh lãi suất thấp và nguồn cung vàng bị hạn chế đã khiến người dân đổ xô vào mua vàng.
Thứ ba, một số doanh nghiệp và cá nhân có thể lợi dụng biến động của thị trường để đầu cơ và thao túng giá, dẫn đến những biến động bất thường.
Thị trường vàng chưa thực sự ổn định bền vững
Cũng theo Thống đốc, để phù hợp với bối cảnh mới của thị trường, cùng với các giải pháp đồng bộ về quản lý thị trường vàng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP, xóa bỏ cơ chế độc quyền nhà nước một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng.
Việc chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung vàng trên thị trường đa dạng hơn.
Người dân sẽ có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường cạnh tranh, minh bạch hơn, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với giá vàng thế giới cũng như giữa các thương hiệu vàng.
Thống đốc cho biết thêm, NHNN đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan để thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng, nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, thao túng thị trường. Các cơ quan chức năng cũng đã chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, đảm bảo rằng các doanh nghiệp kinh doanh vàng thực hiện nghiêm các quy định pháp luật.
Mặc dù đã đưa ra nhiều biện pháp nhưng NHNN thừa nhận, thị trường vàng vẫn chưa thực sự ổn định bền vững, vẫn chịu tác động bởi yếu tố tâm lý, kỳ vọng. Vì vậy, bên cạnh các giải pháp từ phía NHNN, để ổn định thị trường vàng một cách bền vững cần có sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
Trong thời gian tới, NHNN tiếp tục làm tốt công tác truyền thông để kịp thời cung cấp các thông tin về chủ trương, giải pháp, chính sách quản lý thị trường vàng, ổn định tâm lý thị trường.
Cùng với đó, khẩn trương phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu một số giải pháp để sớm áp dụng theo lộ trình, trong đó bao gồm tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đề xuất việc thành lập sàn giao dịch vàng.
Ngoài ra, NHNN sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan (Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính…) để tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng và các chủ thể khác tham gia thị trường trong việc chấp hành các quy định về hoạt động kinh doanh vàng để kịp thời phát hiện xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo thẩm quyền và báo cáo các cấp có thẩm quyền các biện pháp xử lý phù hợp.
Chốt phiên 14/10, giá vàng miếng SJC lên mức 144,1-146,1 triệu đồng/lượng (mua – bán), tăng 2 triệu đồng/lượng so với phiên trước, đắt nhất từ trước đến nay.
Giá vàng nhẫn của SJC kết phiên ở mức 142,3-144,5 triệu đồng/lượng (mua – bán), tăng 3,8 triệu đồng/lượng ở chiều mua và đắt thêm 3,3 triệu đồng/lượng ở chiều bán so với hôm qua.
Còn giá vàng nhẫn 9999 tại Doji tăng 4,9 triệu đồng/lượng ở chiều mua và đắt thêm 3,9 triệu đồng/lượng ở chiều bán so với hôm trước, lên mức 143,9-145,9 triệu đồng/lượng (mua – bán).
Thậm chí, Bảo Tín Minh Châu còn nâng giá vàng nhẫn trơn lên mức 143,6-146,6 triệu đồng mỗi lượng (mua – bán), cao hơn cả giá vàng miếng SJC.
Minh Anh / Vietnamfinance.vn
