Bộ Tài chính đánh giá, việc trả cổ tức, trả thưởng bằng cổ phiếu cần một khoảng thời gian người nộp thuế nhận được thu nhập thực để khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN), không giống với trả cổ tức bằng tiền mặt.
Tại tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 126/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, Bộ Tài chính đang xin ý kiến về nội dung thuế TNCN đối với người nộp thuế (NNT) là cá nhân, cổ đông hiện hữu nhận cổ tức bằng chứng khoán, thưởng bằng chứng khoán, ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức ghi tăng vốn.
Cụ thể, Nghị định số 65/2013 quy định khấu trừ thuế là việc tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện tính trừ số thuế phải nộp vào thu nhập của NNT trước khi trả thu nhập.
Trong khi đó, tại Nghị định số 126/2020 của Chính phủ về quản lý thuế có nêu rõ, tổ thức khai và nộp thuế thay cho cá nhân, cổ đông hiện hữu nhận cổ tức bằng chứng khoán, thưởng bằng chứng khoán, được ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức ghi tăng vốn, góp vốn bằng bất động sản, phần vốn góp, chứng khoán có thời điểm khai thuế và nộp thuế thay được thực hiện khi cá nhân phát sinh chuyển nhượng chứng khoán cùng loại, chuyển nhượng vốn, rút vốn.
Bộ Tài chính cho biết, quy định tại Nghị định số 126/2020 (kê khai và khấu trừ khi phát sinh chuyển nhượng) khác với Nghị định số 65/2013 (tổ chức chi trả khấu trừ trước khi trả thu nhập).
Do đó, để pháp luật quản lý thuế phù hợp với chính sách Luật thuế Thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đã đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 126/2020 theo hướng tổ chức chi trả cổ tức, thưởng bằng chứng khoán cho cổ đông hiện hữu, ghi nhận phần vốn tăng thêm do do lợi tức ghi tăng vốn thực hiện khấu trừ, kê khai, nộp thay thuế TNCN khi trả thu nhập cho cá nhân.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng nêu ý kiến đóng góp của các Bộ, ban ngành, Hiệp hội, doanh nghiệp đề xuất đánh giá sự ảnh hưởng của quy định này bởi việc trả cổ tức, trả thưởng bằng chứng khoán có những đặc thù: thời điểm trả và nhận là khác nhau, cần có một khoảng thời gian từ khi tổ chức trả cổ tức cho đến khi cá nhân, cổ đông nhận được chứng khoán để thực hiện các thủ tục niêm yết bổ sung trên thị trường. Hình thức này có sự khác biệt so với trả cổ tức bằng tiền mặt (trả và nhận cùng một thời điểm).
Đồng thời, thu thuế ngay tại thời điểm trả, với cá nhân nhận cổ tức bằng cổ phiếu nhưng chưa chuyển nhượng, trên thực tế chưa nhận được thu nhập (chỉ là giấy tờ có giá), chưa có tiền để nộp thuế, làm giảm động lực tham gia thị trường chứng khoán.
Đối với doanh nghiệp, nộp thuế ngay sẽ gặp khó khi phải chuẩn bị một khoản tài chính lớn để nộp thuế thay cho cá nhân, làm ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn, hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.
Chưa kể, Bộ Tài chính dẫn quan điểm Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tránh gây xáo trộn cho hoạt động đầu tư cá nhân và hoạt động kinh doanh của DN, và tiến trình dự kiến nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Do đó, Bộ Tài chính đề xuất, trước mắt chưa sửa đổi bổ sung nội dung về thuế TNCN đối với trả cổ tức, thưởng bằng chứng khoán, ghi nhận phần vốn tăng thêm do lợi tức ghi tăng vốn tại Nghị định số 126/2020 của Chính phủ về Quản lý thuế.
Bộ cũng lưu ý, hiện đơn vị đang chủ trì xây dựng dự thảo Luật thuế TNCN (sửa đổi) và Luật Quản lý thuế (sửa đổi), cũng như tại các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật nhằm đảm bảo quy định về khấu trừ, kê khai, nộp thuế được đồng bộ, thống nhất giữa pháp luật về chính sách thuế và quản lý thuế.
Dự kiến, các nội dung trên sẽ trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10/2025.
Xuân Thạch / Vietnamfinance.vn
