Tại Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh vừa diễn ra, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết sắp tới sẽ dần xóa bỏ cơ chế chủ quản trong đại học.
Phó Thủ tướng cho rằng, một quốc gia muốn giàu, một quốc gia muốn mạnh thì nhất thiết phải có một nền giáo dục tốt. Và với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, vào yếu kém, Trung ương Đảng và cả xã hội đã xác định chúng ta phải đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục, trong đó có đổi mới giáo dục đại học. Mà một trong những khâu mà cả xã hội hết sức quan tâm và cũng là một khâu bức thiết là nâng cao chất lượng đầu ra của đại học.
Một đòi hỏi và cũng là giải pháp nâng cao chất lượng đại học đấy là phải thực hiện tự chủ đại học. Thực ra tự chủ đại học, nhất là trong thời gian trước đây, thường được hiểu lệch là tự chủ tài chính, nghĩa là Nhà nước không cấp tiền cho đại học. Bản chất thực sự của tự chủ đại học là tự quản trong đại học, bỏ chủ quản từ bộ chủ quản còn ngân sách Nhà nước không phải không tiếp tục đầu tư cho giáo dục, trong đó có giáo dục đại học. Và thực tế ở nhiều nước trên thế giới các trường đại học thực hiện tự quản, thực hiện tự chủ như ng nhiều nước ngân sách nhà nước vẫn bảo đảm một phần lớn trong đó điển hình là các nước châu Âu.
Trao quyền tự chủ cho đại học phải gắn liền với trách nhiệm giải trình của nhà trường và các chính sách cần thiết để đảm bảo cơ hội tiếp cận giáo dục đại học chất lượng cao cho mọi người, đặc biệt cho gia đình chính sách, người nghèo.
Trường đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh và Bộ Công thương đã chỉ đạo để Nhà trường là một trong các trường đại học đầu tiên tình nguyện thực hiện cơ chế tự chủ. Qua hơn 1 năm thực hiện nhưng những kết quả đã đạt được là tích cực và khá rõ ràng. Công bố khoa học tăng trên 23%. Chi cho học bổng tăng 6 lần trong khi tổng thu học phí tăng 2,4%. Trong đợt tuyển sinh vừa qua, Nhà trường đã tuyển sinh đủ ngay trong đợt đầu tiên. Tuy nhiên, phải nhìn nhận rằng vừa qua mới là những bước đi rất ban đầu của tự chủ. Cần tiếp tục đẩy mạnh thực hiện tự chủ thực chất, không nửa vời.
Không chỉ trường tự chủ mà cần đẩy tự chủ tới từng khoa, từng bộ môn, từng giảng viên, đặc biệt coi trọng vai trò của các bộ môn và tính sáng tạo, tính chủ động của từng giảng viên. Cần phải xây dựng các quy chế hoạt động rất cụ thể của Nhà trường trên tinh thần phát huy dân chủ thực sự cả về chuyên môn, trong công tác tổ chức nhân sự và tài chính, đồng thời công khai để toàn bộ giảng viên, sinh viên của Nhà trường và toàn xã hội biết và giám sát.
Bộ Công Thương cần giảm mạnh các can thiệp hành chính vào công việc của Nhà trường trong đầu tư, tổ chức cán bộ, định hướng đào tạo… tiến tới xóa bỏ cơ chế chủ quản. Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh là trường không phải “của” Bộ Công Thương mà là của xã hội, của Việt Nam, và khi chúng ta đã có uy tín ở khu vực thì là của khu vực, khi đã có uy tín quốc tế thì là của quốc tế. Nếu thực sự một trường đại học lớn, có uy tín thì đó là một trường đại học của nhân loại.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cần bổ sung, điều chỉnh các quy định vốn và vẫn còn được nhiều trường coi là cứng nhắc để đảm bảo phát huy đầy đủ và thực chất quyền tự chủ của các trường. Ví dụ như quy mô đào tạo, chỉ tiêu đầu vào, tỷ lệ giảng viên ngoài cơ hữu…
Cần phấn đấu để trường đại học có môi trường học tập và nghiên cứu khoa học thực sự dân chủ, cởi mở, nơi trí thức và những cống hiến khoa học được trân trọng và tôn vinh. Nơi những tài năng được tạo điều kiện thuận lợi nhất để bừng nở. và nơi những giá trị nhân văn được tỏa sáng. Nơi những cựu sinh viên, cựu cán bộ đã từng học tập, công tác ở nhà trường thì trong suốt cuộc đời mình sau này luôn nhớ về khoảng thời gian học tập và lao động với rất nhiều tình cảm tốt đẹp.
Đổi mới luôn là quá trình cọ sát giữa cái mới và cái cũ và luôn có một bộ phận bị ảnh hưởng. Bộ phận đấy nhiều khi không tách ra riêng là ai, bộ phận nào mà là ngay một phần trong chính chúng ta. Và điều quan trọng chúng ta phải dũng cảm vượt lên những trở lực do thói quen, do lợi ích. Tất cả vì lợi ích chung.
“Trải qua 60 năm xây dựng và phát triển, Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh không ngừng nỗ lực phấn đấu trở thành một trong số ít trường đại học có uy tín trong đào tạo về kỹ thuật, công nghệ, top 10 trường đại học có quy mô sinh viên lớn nhất toàn quốc, mặc dù cơ sở vật chất còn rất nhiều hạn hẹp.
Hàng trăm ngàn kỹ sư, kỹ thuật viên, cử nhân, thạc sĩ được Nhà trường đào tạo, trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần phát triển kinh tế – xã hội của TP. Hồ Chí Minh, vùng Đồng bằng Sông Cửu Long và đất nước.
Điều đáng trân trọng là các thầy cô giáo và sinh viên nhà trường luôn ý thức và nỗ lực vượt khó, tiên phong trong đổi mới. Nhà trường đã chủ động liên kết với các cơ sở đào tạo nước ngoài; kết nối với doanh nghiệp, với xã hội. Trường cũng là một trong những trường đầu tiên tham gia và được cấp Giấy chứng nhận kiểm định chất lượng giáo dục.
Chất lượng đào tạo của Nhà trường được thể hiện qua tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ra trường có việc làm cao; nhiều học sinh, sinh viên của Nhà trường đạt giải cao tại các cuộc thi có tính sáng tạo như Robocon toàn quốc hay các cuộc thi tay nghề quốc gia, của khu vực và thế giới”. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Lễ kỷ niệm thành lập trường Địa học Công Nghiệp TPHCM sáng 11-11-2016.
Đức Quỳnh
Theo TTGD
