Mặc dù con số 2 kỳ lân của Việt Nam còn rất khiêm tốn so với tổng số 24 kỳ lân tại Đông Nam Á và 800 kỳ lân trên toàn thế giới, song là quốc gia với dân số trẻ đầy nhiệt huyết, cùng sự bùng nổ phát triển của ngành công nghệ trong thời gian qua, dư địa phát triển các công ty khởi nghiệp ở Việt Nam còn rất lớn. Sự xuất hiện của những start-up kỳ lân tiềm năng tại Việt Nam cho thấy cơ hội tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của quốc gia cũng như một dự báo tích cực cho mục tiêu sở hữu 10 start-up kỳ lân tại Việt Nam vào năm 2030.
VNG – từ công ty về game trở thành kỳ lân công nghệ ở đa lĩnh vực
Với xuất phát điểm là công ty khai thác lĩnh vực game online với các sản phẩm, dịch vụ như cổng nghe nhạc trực tuyến ZingMp3, mạng xã hội Zing Me,… Vinagame (tên ban đầu của VNG) đạt được kỉ lục chưa từng có tại thị trường game trực tuyến khi ký thành công hợp đồng với công ty Kingsoft để mang về tựa game “Võ Lâm Truyền Kỳ” và sở hữu lượng 200.000 người cùng truy cập game vào cùng một thời điểm – con số kỉ lục lúc bấy giờ.
Năm 2014, công ty VNG được World Start-up Report định giá 1 tỷ USD và trở thành kỳ lân đầu tiên của Việt Nam. Đến năm 2019, VNG được quỹ đầu tư Temasek của chính phủ Singapore định giá 2,2 tỷ USD.
Công ty VNG- start-up kỳ lân đầu tiên của Việt Nam. Nguồn: VNG
Kỳ lân thứ 2 – Công ty Cổ phần Giải pháp Thanh Toán Việt Nam (VNPAY)
VNPAY ra mắt năm 2007, được nhiều người biết đến với mạng lưới thanh toán bằng mã QR, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Trong hơn 13 năm công ty này lần lượt tung ra nhiều dịch vụ thanh toán và thu hút 15 triệu người dùng như: Ứng dụng Mobile Banking, Cổng thanh toán VNPAY, VnShop, Website thanh toán hóa đơn và mua hàng trực tuyến Vban.vn,….
VNPay được cho là chính thức đạt trạng thái “kỳ lân” sau vòng gọi vốn năm 2020 từ Softbank Vision Fund và quỹ đầu tư nhà nước GIC trị giá 300 triệu USD.
Việt Nam sẽ sở hữu 10 start-up kỳ lân vào năm 2030?
Theo đánh giá của start-up Blink năm 2020, hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam được đánh giá ở vị trí 59 trên thế giới. Tính riêng trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam đang nằm trong tốp 20- 25 hệ sinh thái hàng đầu.
Tại Việt Nam, doanh nghiệp khởi nghiệp đang đứng trước cả cơ hội và thách thức, nhưng vẫn là lĩnh vực thu hút sự quan tâm từ các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, đặc biệt là các start-up thuộc lĩnh vực fintech, ngân hàng số (digital bank). Theo thống kê của Nextrans Việt Nam, tổng giá trị đầu tư vào các start-up Việt Nam trong 3 tháng đầu năm 2021 đạt hơn 100 triệu USD, tăng khoảng 34% so với cùng kỳ năm 2020, chưa tính những khoản đầu tư không được công bố.
Khu vực Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng đang dần trở thành mảnh đất màu mỡ cho các start-up, đặc biệc là lĩnh vực ngân hàng số. Nguồn: TECHINASIA
So với những nước bạn trong cùng khu vực như Indonesia hiện đang có 8 kỳ lân, con số 2 tại Việt Nam đang khá khiêm tốn. Nhưng nhìn vào hiện tại, Việt Nam cũng sở hữu cho mình những cái tên đáng giá đang được kì vọng sẽ bước vào trạng thái kỳ lân trong những năm tiếp theo. CTCP Dịch vụ Di động trực tuyến (M_Service) là công ty sở hữu ví điện tử Momo với tuổi đời hơn 10 năm được cho là đang nỗ lực huy động thêm ít nhất 100 triệu đô la Mỹ để trở thành kỳ lân công nghệ; Tiki – sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam vừa được định giá 832 triệu USD – được dự đoán sẽ trong trạng thái tiệm cận kỳ lân; Start-up thương mại điện tử Loship được thành lập vào năm 2017 là cái tên được mong chờ tiếp theo khi được cho là nhận được tài trợ tám chữ số (USD) từ Quỹ Smilegate trong vòng tài trợ Series B của mình. Hay ngân hàng số tiên phong và dẫn đầu tại thị trường Việt Nam Timo Digital Bank cũng đang trong giai đoạn tăng tốc để gia nhập đường đua với chiến lược tập trung đầu tư vào công nghệ và lấy khách hàng làm trọng tâm, từ đó xây dựng Timo trở thành một ngân hàng kết nối cộng đồng (social banking).
Việt Nam được đánh giá là thị trường thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đầy tiềm năng cho lĩnh vực ngân hàng số.
Thời gian này, Việt Nam được đánh giá là thị trường thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đầy tiềm năng cho lĩnh vực ngân hàng số nhờ vào những yếu tố nền tảng như dân số trẻ năng động và có kiến thức am hiểu về công nghệ cũng như cơ chế kinh tế khá cởi mở trong những năm qua tạo ra sự gia tăng mạnh mẽ ở tầng lớp trung lưu. Lĩnh vực tài chính – ngân hàng số tại Việt Nam sẽ còn có nhiều cơ hội phát triển trong thời gian tới nếu chúng ta có thể tiếp cận tập khách hàng chưa có tài khoản ngân hàng hoặc nâng cấp dịch vụ trải nghiệm theo hướng cá nhân hóa tạo ra sự mới mẻ và đột phá.
Tóm lại, những nỗ lực khuyến khích, hỗ trợ của chính phủ cùng sự phát triển mạnh mẽ của các start-up công nghệ trong thời đại số cho phép chúng ta hy vọng về một Việt Nam với nhiều hơn những start-up tỷ đô, đạt được mục tiêu gần là chạm mốc 10 kỳ lân vào năm 2030 và tương lai xa là ghi mình vào bảng xếp hạng start-up kỳ lân trên Châu Á cũng như toàn thế giới.
Đăng Hải / Thị Trường Giao Dịch
